Sunucu ararken iki terimle karşılaşırsınız: VDS ve VPS. Bazı firmalar ikisini ayrı ürün gibi satar, bazıları aynı şey için kullanır. Hangisinin doğru olduğunu merak ediyorsanız cevap net değil — ve bu yazının asıl konusu da bu.
Terimlerin açılımı
VPS — Virtual Private Server (Sanal Özel Sunucu) VDS — Virtual Dedicated Server (Sanal Adanmış Sunucu)
Her ikisi de aynı temel şeyi anlatır: güçlü bir fiziksel makinenin sanallaştırma yazılımıyla bölünmesi ve size bir dilim verilmesi.
İddia edilen fark
Bu iki terimi ayrı satan firmaların anlattığı ayrım şudur:
VPS’te kaynaklar paylaşımlıdır. Size “4 çekirdek” verilir ama bu çekirdekler aynı makinedeki diğer müşterilerle ortaktır. Komşularınız yoğun çalışırsa siz de etkilenirsiniz — buna “gürültülü komşu” denir.
VDS’te kaynaklar size ayrılmıştır (dedicated). Size verilen çekirdek ve bellek yalnızca sizindir, başkasıyla paylaşılmaz. Komşunuzun yükü sizi etkilemez.
Bu ayrım mantıklıdır ve teknik bir karşılığı vardır.
Gerçekte durum
Ama bu ayrım bir standart değildir. Hiçbir kurum “VDS şu koşulları sağlamalıdır” diye tanımlamamıştır. Terimler pazarlama diliyle şekillenmiştir ve firmadan firmaya değişir:
- Bazı firmalar tam olarak yukarıdaki ayrımı yapar
- Bazıları ikisini eş anlamlı kullanır
- Bazıları paylaşımlı bir ürünü “VDS” diye satar, çünkü kulağa daha iyi geliyor
- Türkiye’de “VDS” terimi daha yaygın, dünyada “VPS” daha yaygındır
Yani bir sunucunun adına bakarak kaynaklarının size ayrılmış olup olmadığını anlayamazsınız.
O halde neye bakmalı
İsmi bir kenara bırakın, şu dört soruyu sorun:
1. Kaynaklar garanti mi, paylaşımlı mı? En kritik soru budur. “4 vCPU” ifadesi tek başına bir şey söylemez. Bu çekirdekler size ayrılmış mı, yoksa makinedeki müşteri sayısına göre mi bölüşülüyor? Açıkça sorun.
2. Aşırı satış (overselling) yapılıyor mu? Bazı sağlayıcılar bir makineye, toplam kapasitesinden fazlasını satar — herkesin aynı anda tam kapasite kullanmayacağı varsayımıyla. Bu, kâğıt üzerindeki rakamları anlamsız kılar.
3. Hangi işlemci? “4 vCPU” cümlesi, altındaki işlemci belirtilmeden hiçbir şey ifade etmez. Yeni nesil bir işlemcinin 4 çekirdeği, sekiz yıllık bir işlemcinin 8 çekirdeğinden hızlı olabilir. İşlemci modeli açıkça yazılmalıdır.
4. Disk NVMe mi? Çoğu sunucuda gerçek darboğaz işlemci değil disktir. NVMe SSD ile eski nesil SATA SSD arasındaki fark, günlük kullanımda çekirdek sayısından daha çok hissedilir.
Bizim kullanımımız
Biz VDS terimini kullanıyoruz ve ne sattığımızı açıkça yazıyoruz: her pakette işlemci modeli belirtilir, depolama NVMe SSD’dir, root erişimi standarttır. Dört ayrı seri sunuyoruz ve hangisinin hangi işlemciyle çalıştığı sayfalarda yazılıdır:
| Seri | İşlemci |
|---|---|
| Xeon VDS | Intel Xeon Gold 6240R |
| Core i9 VDS | Intel Core i9-11900K |
| Ryzen VDS DDR4 | AMD Ryzen 9 5950X |
| Ryzen VDS DDR5 | AMD Ryzen 9 9950X |
Kaynağın tamamen size ait olmasını istiyorsanız — yani sanallaştırma katmanı hiç olmasın diyorsanız — aradığınız ürün VDS değil, fiziksel sunucudur. Orada makinenin tamamı size aittir ve paylaşım kavramı ortadan kalkar.
Özetle
VDS ile VPS arasındaki fark, teknik bir farktan çok terminoloji farkıdır. İkisi de sanal sunucuyu anlatır; aradaki ayrımın standart bir tanımı yoktur.
Sunucu seçerken ürünün adına değil, teknik özelliklerine bakın. Şunları açıkça göremiyorsanız sorun:
- İşlemci modeli
- Kaynakların garanti olup olmadığı
- Disk tipi
- Aylık trafik ve port hızı
Bunları net yazmayan bir sağlayıcı, muhtemelen yazmak istemediği için yazmıyordur.
Paketlerimizin teknik detaylarını sanal sunucu sayfamızda karşılaştırabilir, kaynağı hiç paylaşmak istemiyorsanız fiziksel sunucu serilerimizi inceleyebilirsiniz.